Verður kjarnorka framtíðarorkugjafi mannkynsins?
Saga kjarnorku
Rekja má sögu kjarnorku langt aftur en gott er að byrja einhversstaðar. Marie Curie uppgötvaði frumefnin radín og pólon. Hún varð fyrsta konan til að fá nóbelsverðlaun og opnaði leið mannkynsins að geislavirkni. Stuttu eftir kemur Einstein með jöfnuna sína frægu E=MC2 og sínir fram á möguleikann að breyta efni í orku. Einstein afskrifar þó þá hugmynd því þeir þurftu alltaf meiri orku til að kljúfa atómið en þeir fengu úr því. Annar þýskur vísindamaður að nafni Léo Szilárd áttaði sig á því að hægt væri að nota keðjuverkunaráhrif til að kljúfa mörg atóm með minni orku en áður. Þess vegna hefur hann verið kallaður faðir kjarnorkusprengjunnar. Hann hélt þessari kenningu fyrir sig þar til hann kom til bandaríkjanna.
Leó fór til bandaríkjanna til að vara Roosevelt forseta við þeirri hættu að þjóðverjar gætu þróað þessa tækni og að Bandaríkin þyrftu að þróa sín eigin kjarnorkuvopn til að vera tilbúinn fyrir alsherjar kjarnorkustríð. Þar sem leó var ekkert sérlega frægur og hafði lítið áhrifavald fór hann til gamals vinar síns Einsteins, sem bjó þá í bandaríkjunum. Hann vildi fá hjálp Einsteins við að skrifa bréf til Roosevelt forseta. Einstein féllst á það eftir miklar rökræður og hefur seinna sagt að þetta væri það eina sem hann sæi eftir í lífi sínu. Bréfið var sent og Manhattan verkefnið sett í gang. Sjötta og nýjunda ágúst árið 1945 voru einu tvær kjarnorkusprengjurnar nokkurntímann notaðar í stríði sprengdar yfir japönsku borgunum Hiroshima og Nagasaki. Þær drápu samtals um 200.000 manns. Síðan þá hafa kjarnorkuvopn ekki verið notuð í stríði.
Eftir það fóru þjóðir að sjá að kjarnorka gæti verið góð orkulausn fyrir kafbáta og önnur faratæki sem þyrftu litla en öfluga orkugjafa og kláruðu Bandaríkin fyrsta kjarnakljúf til orkuframleiðslu í desember 1951. Síðan þá fórum við framleiða kjarnakljúfa til rafmagnsframleiðslu og árið 1964 kláruðu Sovíetmenn sín fyrstu tvö kjarnorkuver. Í nokkra áratugi eftir það skapaði kjarnorkann sér sess með hinum stóru orkugjöfum mannkynsins og byrjaði ekki að falla í tölu fyrr en nýlega. Hví byrjuðu þeir að fækka svo hratt? Að miklu leiti er hægt að kenna slysum um. Þau stærstu eru í tímaröð: Three mile island accident, Chernobyl og nú síðast árið 2011 var Fukishima slysið sem hafði mikil áhrif á viðhorf heimsins á kjarnorku og hefur stoppað Japan í sinni kjarnorkuvinnu. Hér verður talað um þessi þrjú slys.
Three Mile Island slysið
Það varð kjarnorkuslys í kjarnorkuverinu á “Three Mile Island” 28 mars 1979. Slysið gerðist þegar kjarni 2 bráðnaði vegna vélrænnar bilunar. Henni er hægt að kennar óþjálfuðum verkamönnum um þar sem þeir sem voru að gæta kjarnanna mistók áttuðu sig ekki á því að kælivökvinn væri sloppinn út. Vegna þess opnaðist ekki fyrir neyðarkælivökvann og kjarninn bráðnaði.
Tsjernobyl
Kjarnorkuslysið sem átti sér stað í Tsjernobyl 26. apríl 1986 þegar tilraunir voru gerðar með kjarnaofninum, en ofninn sprakk þegar kælingin brást. Í kjölfarið bilaði aðal-Rafal 4, sem varð til þess að mikið magn geislavirkra efna slapp út í andrúmsloftið. Nokkrir slökkviliðsmenn fóru niður hjá rafal 4 til að koma í veg fyrir enn stærra slys, þar sem þeir hentu frá sér búningnum sínum er geislavirkasti staður í Tsjernobyl nú til dags.
Fukushima kjarnorkuslys
Varbúnaðurinn á Fukushima kjarnorkuverinu eyðilagðist þegar vatn komst inn í kjarnorkuverið eftir að flóðbylgja fór yfir Japan árið 2011. 12 um morgun næsta dag var fundið geislavirk efni fyrir framan aðal hliðið á kjarnorkuverunu. Það var fundið gufu inn í kjarnorkuverinu sem var geislavirk og hefði komist inn í andrúmsloftið. Ástæðan afhverju þetta slys var með smaa hættu stig og Tsjernobyl, 7 stjarna hættustig, er magnið af geislavirkni sem komst í andrúmsloftið, um 20% af því sem komst eftir Tsjernobyl. Það slösuðst 37 manneskjur, 35 líkamslega og tvær vegna geislavirkum bruna.
Little Boy & Fat Man
Little boy: Little boy var sprengja með einfalda hönnun. Byssan skýtur úrani 235 á annað úran 235, svo það nær yfirmarks massa(sá massi sem þarf til að viðhalda kjarnaklofnun). Þetta er samt ekki svona einfalt, til að ná þessum yfirmarksmassa þarf að skjóta úran 235 það hratt í annað úran 235 að kjarnaklofnun byrjar. Eftir það fer kjarnaklofnunin gerist nánast sjálfkrafa. Þegar úran 235 skellur á annað úran 235 myndast gífurlegt framboð nifteinda og þetta býr til keðjuverkun, nifteindirnar skjótast á milli þangað til orka sem þau framleiða er svo gríðarleg að sprengjan springur.
Fat Man: Fat Man er sprengja sem byggir á þeirri hugmynd að nota plútoníum kúlu umvafna sprengjuefni sem springur og veldur yfirmarks þrýsting svo kjarnaklofnun byrjar og býr til sprengingu sem eyðileggur heilu borgirnar.
